Overname IJsselmeerziekenhuizen: een schoolvoorbeeld van belangenverstrengeling

Het is een schoolvoorbeeld van belangenverstrengeling, al is het wettelijk niet verboden. De samenwerking tussen bestuurder Loek Winter en de belangrijkste kandidaat-overnemer van de IJsselmeerziekenhuizen heeft de failliete ziekenhuizen mogelijk wel geschaad. Winter haalde deze kandidaat, Cardiologie Centra Nederland (CCN), in 2013 binnen en nam een belang in de nieuwe partner.

Lees verder na de advertentie

Dat blijkt uit onderzoek door deze krant van jaarstukken van de betrokken ondernemingen en uit gesprekken met oud-medewerkers van de IJsselmeerziekenhuizen. Volgens die oud-medewerkers was Winter onwrikbaar in zijn voornemen met CCN in zee te gaan. Hij zou daarop al uit zijn geweest sinds 2009, een jaar nadat Winter de ziekenhuizen overnam en toetrad tot de raad van bestuur. 

Het plan leidde tot onrust op de goed draaiende afdeling cardiologie. Twee van de vier cardiologen stapten op toen CCN in 2013 binnenkwam, de andere twee vertrokken twee jaar nadien. De afgelopen vijf jaar heeft CCN de afdeling cardiologie geleid en geherstructureerd. Overname van die afdeling was het doel. Dat zou dit jaar gebeuren, maar door het faillissement kwam het er niet van.

CCN runt elf cardiologieklinieken in Nederland. Wat de cliëntenraad van de IJsselmeerziekenhuizen betreft is CCN de enige serieuze kandidaat voor de failliete zorginstelling. Voor het failliete MC Slotervaart, ook van Winter, is CCN zelfs de enige overgebleven gegadigde.

De banden met Winter wekken intussen argwaan, ook in politiek Den Haag. CCN nam in een persbericht afstand van Winter en verzekerde dat die geen rol zal krijgen als de overname doorgaat. Maar een financieel belang heeft oud-bestuurder Winter wel. Dat bevestigt CCN desgevraagd. Precies een jaar nadat hij CCN aan boord had gehaald, kocht Winter een belang van 23 procent in Heart for Health, de belangrijkste werkmaatschappij van CCN, die een belang heeft in de meeste klinieken van CCN.

De andere 77 procent van de aandelen zijn in handen van Aernout Somsen en Igor Tulevski, twee bestuursleden van CCN. 

Volgens Tulevski heeft Winter die aandelen gekocht van een andere investeerder. Het is niet bekend wat hij ervoor heeft betaald. Maar zijn aandeel kan Winter geen windeieren hebben gelegd. De boekwaarde steeg van 200.000 euro ten tijde van de aankoop in 2014 naar ruim 600.000 euro begin vorig jaar. Op het aandeel van Winter werd vorig jaar 180.000 euro dividend uitgekeerd. 

Als een bestuurder zulke tegengestelde belangen heeft bij een faillissement of overname, dan moet het vergrootglas erop

Advocaat Steef Bartman

Dat een bestuurder van een onderneming een belang heeft in een partner of leverancier is niet verboden. Het komt vaker voor, ook bij Winter. De Ondernemingskamer heeft recent onderzoek gedaan naar een andere zorginstelling van Winter, DeSeizoenen in het Brabantse Oploo. DeSeizoenen huurt vastgoed en betrekt diensten van twee bv’s van Winter. De angst was dat daarmee zorggeld werd weggesluisd. Maar de Ondernemingskamer had geen bezwaar tegen de constructie, omdat er marktconforme tarieven worden betaald. 

Daarmee is niet gezegd dat de Ondernemingskamer ook zo zou oordelen over de gang van zaken bij de IJsselmeerziekenhuizen. “Het gaat om belangenverstrengeling”, zegt hoogleraar ondernemingsrecht en advocaat Steef Bartman. “De vraag is dan of een bestuurder daarmee zijn onderneming schaadt. Dat is niet per definitie het geval als je zaken doet met een bv waarin je zelf een belang hebt. En zelfs de verkoop van een afdeling cardiologie hoeft een ziekenhuis niet te schaden. Dat hangt van de voorwaarden af. Maar als een bestuurder zulke tegengestelde belangen heeft bij een faillissement of overname, dan moet het vergrootglas erop.”

Loek Winter en compagnon Willem de Boer wilden gisteren niet reageren op vragen. Ze benadrukken dat ze mee willen werken aan elk formeel onderzoek naar het faillissement.

De namen van de oud-medewerkers van de IJsselmeerziekenhuizen zijn bij de hoofdredactie bekend.

Dat een aantal grote ziekenhuizen in de Flevopolder en Amsterdam op omvallen staat, verbaast patiënten: is dit een uitwas van een pervers systeem? 

Ingewikkelde contracten willen ze niet, wel de mogelijkheid de tijd te nemen voor patiënten. Vrije zorgverleners zijn in opkomst – en verwikkeld in een knetterende ruzie met de zorgverzekeraars. ‘Een tevreden patiënt is niet het enige relevante criterium.’