Belgische politieke crisis: regering valt als premier naar Marrakesh vliegt

Patstelling over het VN-Migratiepact, dat premier Charles Michel volgende week wil goedkeuren in het Marokkaanse Marrakesh, lijkt de Belgische regering fataal te worden.

De Belgische premier Charles Michel tijdens een kabinetsvergadering over het VN-migratiepact.

Foto EPA / Stephanie Lecocq

De al surrealistische politieke situatie in België heeft zaterdagavond een nieuw dieptepunt bereikt: de regering-Michel, met nog vijf maanden en iets meer dan twee weken te gaan tot de verkiezingen, zal met grote waarschijnlijkheid niet overleven tot maandag. De N-VA stapt niet uit de federale coalitie, zei partijvoorzitter Bart De Wever op een persconferentie na afloop van een speciaal ingelaste ministerraad, die de rechts-conservatieve partij vroegtijdig verliet. Maar zodra premier Charles Michel voor de conferentie op maandag naar Marrakesh gaat, wat vooralsnog wel zijn plan is, ontslaat hij daarmee volgens De Wever automatisch de N-VA uit de regering – en betekent dat dus het einde ervan.

Lees ook: Belgische regering lijkt dood, maar wie trekt de stekker eruit?

Het VN-Migratiepact domineert sinds een week de Belgische politiek. N-VA ging in eerste instantie akkoord met het pact. Premier Michel had de Verenigde Naties dan ook beloofd het goed te keuren. Met dat doel voor ogen zou hij naar Marrakesh gaan om het pact te ondersteunen en op 19 december namens België voor het pact stemmen in New York. Maar nadat in andere Europese landen ophef over het pact ontstond, keerde het standpunt van de partij: N-VA wilde toch niet meedoen. Deze week kwam de kwestie tot een kookpunt: een premier die namens de regering naar Marrakesh ging, wilde de N-VA niet langer steunen.

Donderdag kwam premier Charles Michel naar het parlement. Daar probeerde hij buiten de coalitie om een meerderheid te vinden om volgende week het pact te bekrachtigen. Die meerderheid kreeg hij na een lang debat, maar de Kamer verplichtte hem ook om het pact expliciet met de regering goed te keuren. Een speech van Michel, waarin hij onduidelijk bleef over de hoedanigheid waarin hij zou afreizen – namens het parlement, of namens de regering – werd op die manier afgestraft. De bal lag weer bij de coalitie.

Michel mocht wel gaan, zei de N-VA daarop uiteindelijk op zaterdag, maar moest zich in New York onthouden van stemmen. Dat weigerde hij volgens de N-VA tijdens de ministerraad. Daarop verliet de N-VA de vergadering. Zijn partij kan “niet akkoord gaan” met het pact, herhaalde De Wever na afloop. “De andere partijen hebben gesteld dat ons akkoord niet nodig is en dat de premier in Marrakesh het land kan binden zonder onze instemming. Daar zijn wij het niet mee eens.”

In de hoop het beeld van een onverantwoordelijke partij tegen te spreken, weigeren zowel N-VA als de andere coalitiepartijen de hele week al de stekker uit de regering te trekken, en zo de schuld voor het vallen van de regering te krijgen. Dat politieke spelletje zette De Wever zaterdagavond voort door de bal opnieuw bij Michel te leggen. Nu er geen consensus bereikt is binnen de regering, is aan hem de keus, aldus De Wever. “Deze regering bestaat nog, maar vanaf het moment dat de premier vertrekt niet meer. Als hij dat doet, ontslaat hij ons de facto uit de regering. Het is spijtig dat men weigert ons de ruimte te geven tot een vergelijk te komen.”

Michel gaf na de ministerraad aan nog altijd naar Marrakesh af te reizen. Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten heeft als eerste van de regeringspartijen gereageerd na de persconferentie van N-VA en herhaalde de steun aan zowel de samenwerking met N-VA als het Marrakeshpact. “Goede samenwerking met de N-VA, maar over fundamentele principes kunnen we geen compromis sluiten.Een streng humaan migratiebeleid heeft internationale samenwerking nodig”, schreef ze op Twitter.