Gdansk loopt uit om bloed te doneren voor burgemeester die voor ogen van

image
Burgemeester Pawel Adamowicz (rechts) van Gdansk kort voordat hij werd neergestoken. Beeld AP

De rij met tientallen mensen is tekenend voor de populariteit van de burgemeester. Onder de hashtag #HouVolPawel – trending in heel Polen – wensen mensen Adamowicz een spoedig herstel toe. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken Joachim Brudzinski verkeert hij in kritieke toestand.

De verdachte is de 27-jarige Stefan W., die al strafblad had. Adamowicz stond op een podium toen W. op hem afstormde en hem meerdere keren stak met een mes. De burgemeester raakte hierbij ernstig verwond aan zijn hart. Op videobeelden is te horen hoe Stefan W. tijdens zijn daad schreeuwt dat hij ‘onschuldig in de gevangenis heeft gezeten’ en dat ‘Burgerplatform’ – de partij van Adamowicz – daaraan schuld heeft.

Volgens de Poolse tv-zender TVN had Stefan W. een mediabadge opgespeld waardoor hij dichtbij het podium kon komen. Na het incident moest Adamowicz gereanimeerd worden. Een operatie van vijf uur redde hem zijn leven, maar nog steeds is hij niet buiten levensgevaar. Artsen van het ziekenhuis riepen na de operatie de inwoners van Gdansk op om bloed te geven om hun burgemeester te redden. 

image
Veiligheidspersoneel houdt de verdachte tegen de grond gedrukt nadat burgemeester Pawel Adamowicz is neergestoken. Beeld AFP

Steun

‘Het is zo angstaanjagend wat er gister gebeurd is,’ zegt een van de bloedgevers, Pjotr Rybus, maandagochtend tegen de Poolse krant Wyborcza. ‘We moeten burgemeester Adamowicz laten zien dat hij onze steun heeft.’

De liberale Adamowicz is sinds 1998 burgemeester van Gdansk. Zijn partij Burgerplatform regeerde tussen 2007 en 2015. Hij zet zich in Gdansk onder meer in voor lhbt-rechten en tolerantie jegens minderheden. Ook is hij van mening dat Polen zich soepel moet opstellen in de discussie rondom migranten.

Verschillende Poolse politici hebben gereageerd op de aanval. EU-president Donald Tusk riep mensen op te bidden voor het herstel van de burgemeester. Andrzej Duda, de president van Polen, zegt ‘ondanks politieke verschillen onvoorwaardelijk achter Adamowicz en zijn familie te staan’.

Het liefdadigheidsfeest, waar Adamowicz optrad, was georganiseerd door een stichting die zich inzet voor betere medische hulp voor kinderen in ziekenhuizen. Maar niet iedereen staat achter de jaarlijkse inzamelingsactie. De huidige conservatieve regering vindt dat het evenement te veel concurreert met liefdadigheidsacties die door de kerk georganiseerd worden.

Psychische problemen

Direct na het incident brak er in Polen een discussie los over of de dader een politieke motief zou hebben gehad. Angst dat de geliefde burgemeester zou zijn aangevallen omdat hij een te progressieve koers zou varen, bleek niet gegrond. Volgens de politie is daar geen bewijs van. ‘De aanvaller lijkt een persoonlijke wrok te koesteren tegen de burgemeester, omdat hij naar eigen zeggen onterecht vast heeft gezeten,’ zegt een woordvoerder. ‘Hij houdt daar de vorige regering, waar Adamowicz onderdeel van was, verantwoordelijk voor. Verder heeft de verdachte psychische problemen.’