Provinciaal beleid gaat iedereen aan






Bert Nijenhuis

Directe invloed op eigen omgeving

Stemgerechtigd Utrecht mag woensdag 20 maart na vier jaar weer stemmen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Verkiezingen die nooit grote aantallen kiezers op de been brengen, terwijl het iedereen direct aangaat. De uitslag heeft grote invloed op alles wat zich binnen de provincie- én gemeentegrenzen afspeelt. Van het aanleggen van wegen en bouwen van huizen tot het versterken van dijken. Statenlid Kees de Kruijf en Clarion Wegerif van het waterschap leggen uit waarom stemmen zo belangrijk is.

UTRECHT – “Je wilt toch dat jouw mening telt?” begint De Kruijf, Utrechts Statenlid vanaf 2010 en sinds 2015 ook plaatsvervangend voorzitter Provinciale Staten. “De provincie beslist over zaken die mensen direct raken. Alle partijen hebben verschillende opvattingen, dus er valt genoeg te kiezen.” De Kruijf geeft een paar voorbeelden van speerpunten, waarover op provinciaal niveau knopen worden doorgehakt. “Het openbaar vervoer, zoals het schrappen of toevoegen van buslijnen. Ruimtelijke ordening; waar mogen woningen worden gebouwd, waar komen bedrijven, windmolens en zonneweides? Voor het landelijk gebied worden besluiten genomen over thema’s als de intensieve veehouderij, of een geitenfokkerij wel of niet mag uitbreiden en welke streek het predicaat natuurgebied krijgt. Wat betreft cultureel erfgoed geeft de provincie bijvoorbeeld steun aan het onderhoud van bijzondere gebouwen, kerken, de Hollandse Waterlinie en de Romeinse Limes.”

De invloed die de provincie de komende jaren op de stad Utrecht kan hebben, moet volgens het Statenlid evenmin worden onderschat. “De gemeente Utrecht wil ongetwijfeld zo snel mogelijk de Uithoflijn in werking zetten, meer groene recreatie rond de stad en op termijn woningbouw of windmolens in Rijnenburg realiseren. Dat kan niet zonder instemming van de provincie.” Als recent voorbeeld van provinciale invloed noemt De Kruijf de Noordelijke Randweg. “Discussie hierover heeft geleid tot een bijdrage van de provincie voor het ondertunnelen van twee kruisingen. Of er wel of geen windmolens op Lage Weide worden geplaatst, is eveneens afhankelijk van provinciale besluitvorming.”

Provinciale invloed is er ook op de landelijke politiek, want in mei kiezen Statenleden de leden voor de Eerste Kamer. “Het kabinet Rutte heeft een krappe meerderheid in de Eerste Kamer”, weet De Kruijf. “Als de Provinciale Staten voor een andere samenstelling kiezen en er geen meerderheid meer is, kan het kabinet geen grote beslissingen meer nemen zonder instemming van de oppositie.”

Tegelijk met de Provinciale Statenverkiezingen staan op 20 maart ook de Waterschapsverkiezingen op het programma. “In 2014 is de Kieswet gewijzigd en besloten beide verkiezingen op één dag te houden”, zegt Clarion Wegerif van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. “Daarvoor hadden waterschappen schriftelijke verkiezingen met steevast een lage opkomst. De samenvoeging leidde tot een ruime verdubbeling.” Waterschappen zijn de oudste democratisch gekozen overheden in Nederland, maar houden zich al lang niet meer alleen bezig met pompen en dijken. “Hedendaagse thema’s zijn klimaatverandering, energietransitie en plastic soep”, vervolgt Wegerif. “We halen energie uit afvalwater, leggen waterbergingsgebieden aan om piekbuien op te vangen en spelen in op extreem droge zomers. De Stichtse Rijnlanden geeft jaarlijks 120 miljoen euro uit aan veilige dijken, droge voeten en schoon water. Een belangrijk project is de nieuwbouw van de rioolwaterzuivering in Overvecht.”

Volgens Wegerif zijn er voorbeelden te over van wat het waterschap zoal heeft gedaan om de leefbaarheid voor inwoners van Utrecht te verbeteren. “We hebben singels opgeknapt, natuurvriendelijke oevers, vispassages en waterbergingsgebieden aangelegd. Er zijn initiatieven van bewoners gesubsidieerd, zoals het vergroenen van schoolpleinen en aanleggen van ijsvogelwanden. Muskusratten en snelgroeiende waterplanten als de grote waternavel hebben we bestreden.”

De Kruijf heeft er wel een verklaring voor dat ondanks alle invloed de opkomst bij de Provinciale Statenverkiezingen en Waterschapsverkiezingen toch achterblijft. “Problemen in gemeenten met stoeptegels, groen en woningbouw zijn zichtbaarder. Dat geldt ook voor landelijke issues als belastingen, Schiphol en criminaliteit. Daar kunnen provincie en waterschap niet tegenop, hoe belangrijk hun werk ook is.” Wegerif noemt het een kwestie van ‘onbekend maakt onbemind’. “Veel mensen weten niet wat er te kiezen valt en op wie ze kunnen stemmen. Via de stemhulp MijnStem kunnen ze daar eenvoudig inzicht in krijgen: hdsr.mijnstem.nl.” Voor de Provinciale Statenverkiezingen kan het Kieskompas worden geraadpleegd: kiesjouwutrecht.nl/stemhulp.