'Provincie begint in jouw achtertuin'






Van de redactie

Jaap Smit over rol van provincie

Het zijn de verkiezingen met de laagste opkomst, want de provincie is voor veel Zuid-Hollanders een soort ver-van-hun-bedshow. Toch is dat niet waar. Iedere dag krijgt iedereen met de provincie te maken.

den haag – Wie gaat over de weg of het fietspad buiten de gemeentegrenzen? De provincie. Wie strooit er bij gladheid? De provincie. Wel of geen windmolens? Provinciale discussie. De bus? Met uitzondering van Den Haag en Rotterdam, een taak van de provincie. Waar gaan we bouwen en waar blijft het groen? Beslissing van de provincie.

Dagelijks hebben Zuid-Hollanders met de provincie te maken. Toch weten heel veel mensen dat niet vanwege haar geringe zichtbaarheid. “Dat komt omdat mensen al die taken vanzelfsprekend vinden”, zegt Jaap Smit, Commissaris van de Koning. “Maar wie regelt dat nu eigenlijk? Wij dus, want de provincie begint in jouw voortuin. Eigenlijk leveren we de hardware, voor dat wat onder de motorkap zit. Zorgen dat je van A naar B kan, dat er voldoende groen overblijft.”

Wat ook niet helpt, is dat Zuid-Holland een nogal aparte provincie is. “In Zeeland of Friesland voelen mensen zich in de eerste plaats Zeeuw of Fries. Hier Hagenaar of Rotterdammer, niet Zuid-Hollander. Elders is de provincie gevoelsmatig meer overkoepelend. Bijvoorbeeld voor 350.000 Zeeuwen of 600.000 Friezen. Hier wonen 3,6 miljoen mensen en hebben Rotterdam en Den Haag hun eigen dynamiek.”

Verhitte discussie

Dynamiek kan de provincie niet ontzegd worden. De komende jaren liggen er lastige vraagstukken op tafel. Onder de motorkap moet heel wat gesleuteld worden. “Neem de overgang naar duurzame energie. Waar komen windmolens? Een ingewikkeld dossier met veel emoties, dat al tot verhitte debatten heeft geleid. Verder moet Zuid-Holland tot 2025 nog 100.000 woningen bouwen. Waar gaan we dat doen? Tasten we het Groene Hart verder aan? Gaan we de lucht inbouwen?”

Op het gebied van mobiliteit staan er ook nog genoeg vraagstukken op de agenda. “Meer asfalt of investeren in het openbaar vervoer? Gaan we lightrail ontwikkelen?”

Net zoals hoe met het polderlandschap omgegaan moet worden. “De Zuidplas of de Krimpenerwaard liggen ver onder de zeespiegel. Hoe houden we die droog? Geven we stukken land terug aan de natuur of nemen we andere maatregelen?”

Een andere rol, de betrokkenheid bij gemeentelijke herindelingen, is voorlopig niet aan de orde. “Er staat er geen op de rol. Het dogma opschalen naar gemeenten van 100.000 inwoners werkt niet. Maar als in de wereld de grenzen vager worden, groeit het verlangen naar de dorpsgeest. Daarmee moeten we rekening houden, maar soms is een gebied gebaat bij een krachtige fusiegemeente.”

De provincie blijft dus van belang. Toch zijn er mensen die dit orgaan overbodig vinden, een tussenlaag die eruit kan. Scheelt veel bureaucratie. Bovendien is er de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. “Die discussie komt om de zoveel jaar terug. Verdwijnt de provincie, dan garandeer ik je dat binnen de kortste keren er weer een tussenlaag is. Er zijn nu eenmaal taken die bovenlokaal geregeld moeten worden. En daar heb je de provincie gewoon voor nodig.”

Tweede termijn

De voormalige predikant en CNV-voorzitter Jaap Smit is sinds 2014 Commissaris van de Koning. Volgend jaar loopt zijn termijn af. Hij heeft al aangegeven door te willen gaan. “Omdat het werk nog niet af is en omdat je in deze baan veel investeert in relaties. Het zou zonde zijn als dat niet kan worden voortgezet.”

Stemmen

Op 20 maart kan voor de provinciale verkiezingen gestemd worden. “De opkomst van iets onder de vijftig procent van vier jaar geleden moet hoger. Maar er zal inloop veel aandacht voor landelijke thema’s zijn, ook op televisie. Maak je keuze daarom op basis wat bij jou in de buurt speelt.”

Ook voor waterschap naar stembus

Op 20 maart zijn er ook de waterschapsverkiezingen. Waterschappen hebben drie taken: zorgen dat we droge voeten houden, dat het water schoon is en dat we voldoende water hebben.

Door belasting te heffen, komen de waterschappen aan geld. Waar het geld aan wordt uitgegeven, is een politiek besluit. Hierop kunnen we invloed uitoefenen door onze stem uit te brengen.

Zo was er vorige zomer door de aanhoudende droogte een tekort aan water. Hierdoor stonden de waterschappen voor de keuze: waar gaat het water naar toe? De boeren, de natuur, de ondernemers of toch de stad. Ten grondslag hieraan liggen politieke keuzes, legt hoogleraar bestuurskunde Arwin van Buurten in een uitzending van Eén Vandaag uit. Volgens Van Buuren zijn de waterschappen dan ook belangrijker dan het soms lijkt.

Aan de waterschapsverkiezingen doen overigens niet alleen landelijke politieke partijen mee, maar ook partijen die zich in het bijzonder op waterkwesties richten.

Stemhulp: mijnstem.nl